Hallarkviða Björgvins – Dómar Páls Baldvins á Fréttablaðinu

Fréttablaðið, 07. des. 2006 11:30

Hallarkviða Björgvins Halldórs„Björgvin er náttúrulega bara orðinn Haukur,” sagði vinurinn.Mér þótti það ekki svo slæm samlíking. Haukur var jú ótrúlega iðinn og duglegur skemmtikraftur, undra næmur textaflytjandi, mikill músikkant með sýn fram og tilbaka í poppi ævidaga sinna. Það var þá ekki leiðum að líkjast ,hugsaði ég. Hvað fólst í samlíkingunni annað og meira en þetta?Haukur þurfti ekki að smíða sér ímynd hjá þjóðinni, þó yngsta kynslóðin sem saug í sig tónlist hans frá bernsku, fattaði ekki fyrr en of seint hvað í hann var spunnið. Eins og var um Ellý. Hversu margir vildu nú hafa heyrt hana síðustu æviárin áður en hún veiktist.Björgvin hefur á síðustu tveimur vertíðum ráðist í að endurnýja katalókinn sinn með umpökkun: nú með þessum tveggja diska sem ber öll merki meistarans: þessari út í fingurgóma kröfu um að allt skuli vera fyrsta flokks, fágað, prófessjónal, markið sett eins hátt og sést og næst.Rödd hans bæði líklega skaða tæki hann að syngja hart rokk eins og hann gerði á sínum fyrstu árum, blúsaður Björgvin væri ákjósanlegur klaki í sæta blöndu með góðum og löngum eftirkeim. Margt gæti hann enn gert. Ef hann vildi. Það er ekki spurning.Margir hafa lýst því svo að tónleikarnir í september sem þessar upptökur eru frá hafi verið fullir af tilfinningasemi. Nánast skil kynslóð sem kastaði sér út í flaum og greip stöku sinnum í arminn á Björgvin til að styðja sig í dansi lífsins, hægum og hröðum. Það sem diskarnir tveir sem nú koma út geyma í hljóði og mynd aðeins örlítið brot af safninu hans. Og allt þetta ber vitni um endalausa iðjusemi, sjálfsköpuð verkefni.Hann hefur líka kassað á þessar vinsældir: Þó líði ár og öld gekk í þrjú ár á Broadway og samnefndur úrvalsdiskur seldist í tonnum. Nína og Geiri drógu að sér 25 þúsund gesti í fyrravetur. Enda maðurinn showman af dillandi sannfæringu.Þetta sést mæta vel á sinfóníuprojectinu. Hann dregur saman nýtt band, ræður Sinfó, kallar á vini sína í Fóstbræðrum, lætur rigga upp velgræjuðum tónleikum í stóru húsi og selur öll sætin, lætur hljóðrita allt dæmið og kvikmynda og gefur út með glæsibrag.Söngbókin var sett saman af nokkrum velvöldum lögum eftir hann sjálfan, nokkrum klassískum söngperlum, lögum eftir samferðamenn, cover-versjónum sem hann syngur með krökkunum sínum. Lunginn af efninu er útsettur af Þóri Baldurssyni, stöku lag líkti eftir eldri útgáfum í útsetningum. Og það eru útsetningarnar sem hlustandi hnýtur fyrst um.Fyrst af öllu það sem heppnast best, þar sem útsetjarinn fellir saman af lipurð strengi og rokkband: það er syrpan með rokklögunum, coverin með krökkunum: þessi hluti er sér á parti: grunnbandið er í fyrirrúmi og sinfónían notuð til að byggja undir rythmann. Það er annar andi í þessu efni en hinu. Þá er það að taka fram að sama prógrammið (utan forleiks) er tvítekið – bara hljóð á fyrri disknum en svo hljóð og mynd á hinum.Þegar flett er á mynddiskinn sést líka hvað gerist. Honum líður einfaldlega betur í þessu efni. Það er honum auðveldara í söng, en t.d. Ég bið að heilsa. Þarna bregður hann líka á leik á sviði, það losast um, alvarleikinn er ekki í fyrirrúmi. Hann er að leika sér með okkur öllum.Nú svo eru þarna nokkrir feikilega fallega samhæfðir ópusar: Ég er að tala um þig er fallega unnið, sífrandi hammond undir stilltum strengjum. Að ekki sé talað um topp kvöldsins sem er það erfiða lag Vetrarsól sem hann syngur með öllum líkamanum á hæstu tónum og fullum styrk. Og athugið: eftir langt kvöld með vogandi prógram, stóra ábyrgð, fullt hús af ófullu fólki – en þá sést líka vel hvað hann er glæsilegur söngvari.Hvað tekst svo miður? Samhæfing hljómsveitar, karlakórs og rokkbands er erfið og þau lög fara verst í eyrum manns: textar eru hátimbraðir, sinfónían og stór kór heimta ansi skýra orkestrasjón og flóknari verk en einföld sönglög. Það er áhrifamikið að sjá allan fjöldann á sviðinu en smávaxnar laglínur bera ekki þungann.Það þarf varla að taka fram að textaflutningur er fyrsta flokks, þar sem söngvarinn vogar að leika sér að línum gerir hann það ævinlega smekklega, alltaf skýr á markinu, veit hvað hann er að gera.Mér þykir við vera fullsæmd af Björgvin Halldórssyni. Hann þarf ekki að skreyta sig með einhverju hallærislegu kóngsnafn og rembast látlaust í athyglissýki eins og sumir. Hann þarf ekki að látast, gerir eins vel og hann getur, eins og hann segir raunar á tónleikunum. Það er við hæfi að eini listamaðurinn sem hann talaði um fjarstaddan þetta kvöld var Haukur Morthens.Örfá orð um kvikmyndina af tónleikunum: það bjargast, viðar tökur af öllu húsinu eru misráðnar, eins tökur af áhorfendum. Það þyrfti að lyfta salnum með ljósum til að það borgaði sig. það er flýtir víða á framgöngu í klippum hjá Þór Freyssyni stjórnanda og á nokkrum stöðum missir hann af hápunktum laga í einhverjum klippum eða kranaskotum. Þegar gott stöff er á sviðinu þá þarf ekki að nota sömu trixin og notuð eru í Idolinu: þar eru allt gert til að klæða af getuleysi þátttakenda – þarna var pró fólk á sviðinu.Heimildaparturinn sem fylgir er snautlegur: skotið með einni vél, lítið klippt og áherslulaus en bregða samt upp allt öðrum manni í vinnufötum en hinum í sviðsgallanum – lausari í fasi, frjálsan í ákafa sínum að ná tökum á stóru verkefni. Sem hann gerir á endanum. Með glæsibrag.Páll Baldvin Baldvinsson